Doğu Akdeniz’deki 5 Kritik Dönüm Noktası

Bağcıoğlu, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatleri açısından tarihe geçen olayları ve bu olaylardan çıkarılması gereken dersleri şöyle sıraladı:

• Mart 2002 (Northern Access): GKRY adına Türkiye’nin kıta sahanlığında araştırma yapan yabancı geminin faaliyeti TCG Giresun’un müdahalesiyle durduruldu. Yaklaşık çeyrek asır geçmesine rağmen bu kararlı devlet uygulaması geçerliliğini koruyor.

• 2008 (Malene Ostervold): Meis güneyinde TPAO adına çalışan Norveç bandıralı gemi, TCG Gediz refakatine rağmen Yunanistan’ın Norveç nezdindeki diplomatik müdahalesi sonucu araştırmayı sonlandırdı. Bu durum, yerli ve millî araştırma gemilerine sahip olunmasının hayati önemini ortaya koydu.

• 2018 (Fatih Sondaj Gemisi): Fatih'in Alanya-1 sahasında gerçekleştirdiği ilk derin deniz sondajı, dışa bağımlılıktan kendi imkânlarıyla arama yapma evresine geçişte dönüm noktası oldu.

• 2020 (Oruç Reis): Oruç Reis sismik araştırma gemisi, Türk Deniz Kuvvetleri refakatinde aylarca faaliyet göstererek Türkiye’nin sahadaki iradesini net bir şekilde sergiledi.

• Eylül 2026 (TÜBİTAK Marmara): Meis güneyinde 1–15 Eylül tarihleri için ilan edilen araştırmanın 3 Eylül’de (üçüncü günde) sonlandırılması, deniz yetki alanlarındaki hakların kullanımı ve devlet uygulamasının sürekliliği bakımından uygun bir adım olmadı.

"Gitmediğiniz Deniz Alanında Hakkınızı Görünür Kılamazsınız"

Deniz yetki alanlarında yalnızca diplomatik açıklama yapmanın veya seyir duyurusu yayımlamanın yeterli olmadığını vurgulayan Bağcıoğlu, "Basit bir ifadeyle; gitmediğiniz, araştırmadığınız ve faaliyet göstermediğiniz deniz alanlarında haklarınızı sahada görünür kılamazsınız. 2002’de TCG Giresun’un sergilediği tavrı bugün hâlâ hatırlıyoruz, çünkü denizde devlet uygulaması kalıcıdır," değerlendirmesinde bulundu.

Gelecek Dönem İçin 6 Maddelik Strateji

Emekli Tümamiral Bağcıoğlu, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de izlemesi gereken yol haritasını ise şu altı başlıkta topladı:

1. Süreklilik: Bilimsel, sismik ve sondaj faaliyetleri deniz yetki alanlarımızda kesintisiz sürdürülmelidir.

2. Plan Uyumluğu: İlan edilen faaliyetler teknik ve mücbir sebepler dışında ilan edildiği takvime göre tamamlanmalıdır.

3. Askerî Destek: Millî arama filosu etkin kullanılmalı ve gerektiğinde Deniz Kuvvetleri unsurlarınca korunmalıdır.

4. Etkin Diplomasi: Yunanistan’ın uluslararası alandaki algı çalışmalarına karşı Türkiye de kendi tezlerini aynı kararlılıkla anlatmalıdır.

5. Erken Müdahale: GKRY-Yunanistan elektrik/kablo hattı gibi haklarımızı doğrudan ilgilendiren projelere, henüz uygulama safhasına geçilmeden net tepki verilmelidir.

6. Çok Taraflı Temas: Diplomatik girişimler yalnızca Yunanistan ile sınırlı kalmamalı; AB ve Fransa başta olmak üzere sürece müdahil olabilecek tüm aktörler nezdinde hukuki tezlerimiz şimdiden ortaya konmalıdır.