Ali AYDEMİR
Ali AYDEMİR

Cari Açıkta Alarm, Piyasada Güvensizlik Tohumları! AYDEMİR UYARIYOR: Ali Aydemir yazdı

Yayınlanma: 17 Ekim 2025
150007 Görüntüleme
Cari Açıkta Alarm, Piyasada Güvensizlik Tohumları! AYDEMİR UYARIYOR:  Ali Aydemir yazdı

Borsa Uzmanları Derneği (BUD) Başkanı Ali Aydemir'in 14 Ekim 2025 tarihli açıklamaları, Türkiye ekonomisinin kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Turizm dopingine rağmen cari açığın rekor kırması ve sermaye hareketlerindeki 'Mart'tan miras' oynaklık, ekonomik dengeler için alarm zillerini çalıyor. Görünen o ki, hem yabancı hem de yerli yatırımcı, siyasete endeksli bir bekle-gör pozisyonunda.

BORÇLANMAYLA AYAKTA KALAN BİR EKONOMİ
Ağustos ayı cari işlemler dengesinde $5,46 milyarlık bir fazla görmemiz, ne yazık ki sadece mevsimsel bir teselli. Zira, 2025'in ilk sekiz aylık bilançosu, geçen yıla göre %98,2'lik sıçramayla cari açığın $15,85 milyara tırmandığını ortaya koyuyor. Mal ticaretindeki büyük açık ve yabancıların kâr transferlerindeki ($17,97 milyar) artış, açığın ana motorları.
Bu devasa açığın finansmanı ise daha endişe verici. Başkan Aydemir'in altını çizdiği gibi, sekiz aylık dönemdeki $13,03 milyarlık net sermaye girişi, bir başarı hikayesi değil; dış borçlanmadaki %107'lik artışın acı bir sonucu. Yurtdışından alınan krediler $20,89 milyara ulaşmasaydı, bırakın sermaye girişi sağlamayı, rezervlerimizdeki erime çok daha derin olacaktı. Nitekim, cari açık bu kadar yüksek seyrederken, rezervlerimiz yine de $2,82 milyar azalmış durumda. Kısacası, ekonomimiz borçlanma "desteği" ile ayakta duruyor.

"SICAK PARA" GÜVENİ KAYBETTİ
Peki ya sermaye hareketleri? Ekonomi yönetiminin uyguladığı yüksek faiz ve kontrollü kur politikasına rağmen, piyasada siyasi risklerin tetiklediği bir güvensizlik hakim. BUD Başkanı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması üzerine Mart ayında başlayan oynaklığın sürdüğünü net bir şekilde ifade ediyor.

Yabancı sıcak para (spekülatif sermaye), Mayıs-Temmuz arasında bir miktar geri dönse de, Ağustos'ta $1,67 milyarlık çıkışla tekrar pozisyon aldı. Bu durum, yabancıların "en hızlı çıkış kapısı" olan mevduatı kullanarak, her an kaçmaya hazır beklediğini gösteriyor. Sekiz ayda yabancı sıcak para girişi ise %58 düşüşle $6,86 milyara inmiş.
Ancak asıl dramatik tablo yerliler cephesinde! Yerleşiklerin sermaye çıkışı $10,38 milyarı bulurken, "yerli sıcak para" olarak da bilinen kaynağı belirsiz döviz hareketleri, %207'lik artışla $10,82 milyara fırlamış durumda. Bu, yerli tasarruf sahiplerinin sisteme olan güvensizliğinin rekor seviyeye ulaştığının ve parayı sistem dışına taşıdığının en çarpıcı kanıtıdır.

GÜVEN VURGUSU ŞART
Ali Aydemir'in sunduğu veriler, Türkiye ekonomisinin çift başlı bir krizle mücadele ettiğini gösteriyor: Bir yanda sürekli artan cari açık baskısı, diğer yanda siyasi gerginliklerle beslenen ve borçlanmayla finanse edilen kırılgan sermaye hareketleri. Bu kısır döngüden çıkışın yolu, sadece faiz artışı veya kur kontrolü gibi teknik çözümlerden değil; siyasi risklerin bertaraf edilmesi ve ekonomik aktörlerin güveninin yeniden tesis edilmesinden geçiyor. Aksi halde, borçlanmaya dayalı bu "kırılgan denge" daha fazla sürmeyecektir.

Yorum Yazın