Marmara’nın 720 metre altındaki karanlıkta sekiz denizcimizin naaşı yatıyor. Üzerinden zaman geçmesine rağmen ailelerin acısı bir zerre hafiflemedi; aksine, muhatapsızlık ve bürokratik engeller bu acıyı katlanılması imkânsız bir çileye dönüştürdü. Silivri açıklarında batan Tuğberk İmamoğlu gemisinin enkazında durdurulan çalışmalar, Türkiye’deki kamu yönetimi anlayışının ve hukuki mevzuatın dramatik bir boşluğunu gözler önüne seriyor: Can kurtarma ümidi bittiğinde, naaşları çıkarma sorumluluğunu kim üstlenecek?

Mevzuata bakıldığında tablonun kağıt üzerinde net olduğu düşüncesi hâkim olabilir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2020 tarihli Arama Kurtarma Yönetmeliği uyarınca Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi üzerinden genel koordinasyonu yürütmekle yükümlüdür. Sahil Güvenlik Komutanlığı denizdeki fiili operasyonu yürütür; Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nün görev tanımları arasında ise batık çıkarmak veya çıkarttırmak yer alır.Fakat tam da bu noktada, kamu idaresinin arkasına sığındığı o gri alan baş gösteriyor: Arama-kurtarma ile naaş çıkarma arasındaki hukuki ayrım.

Mevcut düzenlemeler, "can kurtarma" aşaması sona erdiğinde operasyonun tamamlanabileceğine geçit veriyor. Hayatını kaybeden denizcilerin cenazelerinin çıkarılması ise mevzuatın labirentlerinde yetki ve görev belirsizliğine kurban ediliyor. Aileler hangi kapıyı çalsa, bir başka kuruma yönlendiriliyor; kurumlar sorumluluk almak yerine topu birbirine atıyor.

Bu tavır açıkça söylenmelidir ki insani de değildir, kabul edilebilir de değildir.720 metre derinlik, yüksek basınç ve zorlu teknik şartlar elbette göz ardı edilemez. Naaşların çıkarılmasının teknik ve fiziki olarak imkânsız olduğu durumlar yaşanabilir. Ancak teknoloji yetersiz kalabilir, doğa koşulları el vermeyebilir; asıl kabul edilemez olan teknik imkânsızlık değil, ailelerin muhatapsız bırakılarak belirsizliğe mahkûm edilmesidir.Yapılması gerekenler bellidir ve acilen adımların atılması gerekmektedir:

1. Yasal Boşluk Kapatılmalıdır: Arama-kurtarma faaliyeti bittikten sonra deniz altındaki naaşların çıkarılmasına ilişkin yetki, sorumluluk ve koordinasyon esasları mevzuatta net bir biçimde tanımlanmalıdır.

2. Tüm İmkânlar Zorlanmalıdır: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı; kamu, askerî ve özel sektörün tüm teknik kabiliyetlerini, gerekirse uluslararası imkânları masaya yatırarak naaşların çıkarılması için uygulanabilir tüm seçenekleri değerlendirmelidir.

3. Tek Muhatap ve Şeffaf Bilgilendirme: Belirsizlik, ailelerin acısını her gün yeniden üretmektedir. Karşılaşılan engeller, teknik imkânsızlıklar veya çalışmaların durdurulma gerekçeleri; yetkilendirilecek tek bir merci tarafından ailelere ayrıntılı, anlaşılır ve yazılı olarak sunulmalıdır.

Sekiz canımızı getiremeyiz ancak sekiz aileye bir mezar taşını ve tutunacak bir cevabı borçluyuz. Sorumluluğu kurumlar arası bir tenis maçına dönüştürmek devlet ciddiyetiyle bağdaşmaz. Artık topu başkasına atmayı bırakıp görev ve sorumlulukları netleştirme zamanıdır.