Günümüz siyaset biliminin en önemli tartışmalarından biri, siyasal partilerin hangi koşullarda kurumsal yapılardan uzaklaşıp kişisel güç mücadelelerinin merkezine dönüştüğüdür. Özellikle tarihsel kökleri güçlü, devlet kurucu özelliği taşıyan partiler açısından bu dönüşüm yalnızca bir parti içi mesele değil, aynı zamanda ülkenin demokratik geleceğini ilgilendiren temel bir sorundur.

Bu noktada Cumhuriyet Halk Partisi sıradan bir siyasi parti değildir. CHP, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinin doğrudan taşıyıcısı olmuş, Cumhuriyet devrimlerinin siyasal zemini olarak tarih sahnesindeki yerini almıştır. Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün, “Benim iki büyük eserim vardır; biri Türkiye Cumhuriyeti, diğeri Cumhuriyet Halk Partisi’dir” sözü, CHP’ye yalnızca siyasal bir misyon değil, aynı zamanda Cumhuriyetin temel ilkelerini koruma ve yaşatma görevi yüklemektedir.

Bu nedenle CHP’de yaşanan her tartışma, yalnızca parti içi bir rekabet olarak değerlendirilemez. Çünkü CHP’nin tarihsel kimliği; laiklik, hukuk devleti, ulusal egemenlik ve demokratik cumhuriyet anlayışıyla doğrudan bağlantılıdır. Parti yönetimlerinin değişmesi doğaldır, hatta demokrasinin gereğidir. Ancak bu değişimlerin meşruiyet zemini parti tüzüğü, seçim hukuku ve demokratik iradedir.

Bugün tartışılan konu da tam olarak budur. Bir siyasi partinin yönetimi, kendi tüzüğünde belirtilen kurallarla yapılan kongreler sonucunda belirlenir. Delegelerin oylarıyla seçilmiş bir yönetimin meşruiyeti, hukuk düzeni içerisinde değerlendirilir. Eğer seçimler Yüksek Seçim Kurulu gözetiminde yapılmış, sonuçları ilan edilmiş ve hukuken kesinleşmişse, artık ortaya çıkan irade demokratik bir gerçekliktir.

Bu çerçevede Özgür Özel, CHP delegelerinin oylarıyla seçilmiş ve hukuken meşru genel başkandır. Bu durum yalnızca siyasi bir değerlendirme değil, aynı zamanda hukuki bir sonuçtur. Parti içindeki görüş ayrılıkları elbette olabilir; geçmiş genel başkanların ya da farklı siyasi aktörlerin eleştirileri de demokratik siyasetin doğal parçasıdır. Ancak demokratik sistemlerde esas olan, sandıkta ortaya çıkan iradeye saygıdır.

Türkiye’de geçmişte siyasi müdahaleler ve yargı tartışmaları birçok kez gündeme gelmiştir. Özellikle seçim süreçlerinde yaşanan bazı kararlar toplumda uzun süre tartışılmıştır. Mühürsüz oyların geçerli sayılması gibi kararlar kamuoyunda ciddi güven tartışmalarına yol açmış, yargının ve seçim kurumlarının tarafsızlığı konusu sık sık eleştirilmiştir. Aynı şekilde bazı siyasi partilerin kongre süreçlerine yönelik yargısal müdahaleler de demokrasi açısından yoğun biçimde sorgulanmıştır.

Ancak demokratik hukuk devletinin temel ilkesi nettir: Siyasi partilerin anayasası kendi tüzükleridir. Eğer bir kongre hukuki denetim altında gerçekleştirilmiş ve sonuç kesinleşmişse, sonradan siyasi hesaplarla bu iradeyi tartışmalı hale getirmek demokratik güveni zedeler. Çünkü hukuk, kişilere göre değil kurallara göre işletilmelidir.

Bugün Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu şey, siyasi rekabetin yargı üzerinden değil, milletin iradesi ve demokratik süreçler üzerinden yürütülmesidir. CHP gibi Cumhuriyetin kurucu partisinin de kendi tarihsel sorumluluğuna uygun biçimde kurumsal kimliğini koruması, parti içi demokrasiyi güçlendirmesi ve Cumhuriyet değerlerine sahip çıkması büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak; siyasal partiler kişilere göre değil ilkelere göre ayakta kalır. CHP’nin tarihsel gücü de belirli isimlerden değil, Cumhuriyetin kuruluş felsefesinden ve halkın demokratik iradesinden gelmektedir. Demokratik meşruiyetin kaynağı ise tartışmasız biçimde sandık, hukuk ve örgüt iradesidir.