Hüseyin Okumuş
Hüseyin Okumuş

Sandıktaki Emanete Sahip Çıkmak mı, Bir Sabaha Başka Bir Partide Uyanmak mı....

Yayınlanma: 19 Kasım 2026
62934 Görüntüleme

Mahalledeki kahvede, pazar yerinde, otobüs durağında kiminle konuşsanız aynı şaşkınlık, aynı sitem var: "Dün şu partiden seçilen başkan, bugün bakıyorsun başka bir partinin rozetini takmış. Peki biz kime oy verdik?" Vatandaşın bu sorusu öyle havada kalan bir sitem değil, doğrudan sandığın namusuna, verilen emeğe ve umuda dair bir isyan. Seçim günü sabahın köründe kalkıp kuyruğa girerken, kimi "artık şu düzen değişsin" diye, kimi "mahallemin derdini bu kadro çözer" diye, kimi de sırf o partinin çizgisine inandığı için basıyor mührü. O oy, sadece bir kağıt parçası değil; seçmenin kendi iradesini temsilciye bıraktığı bir emanet.
*
Sonra bir bakıyorsunuz, tek bir imzayla, tek bir kararnameyle ya da tek bir kişinin saf değiştirmesiyle belediye yönetimi başka bir elin, başka bir partinin kontrolüne geçiyor. Bazen dışarıdan atamayla oluyor bu, bazen de içeriden, seçilmiş bir ismin bir sabah kalkıp başka bir kapıya geçmesiyle. Vatandaş da haklı olarak soruyor: "Madem böyle olacaktı, o zaman seçim sandığı ne işe yaradı? Tek kişinin kararıyla koca şehrin tercihi nasıl tersyüz edilir?"
*

Bu işin hukukçu tarafı, anayasa tarafı ayrı. Eskiden 1982 Anayasası’nda parti değiştirenin koltuğunun düşmesi gibi sert kurallar varmış, sonra 1995’te "vekilin eli kolu bağlanmasın, siyasetin önü açılsın" denilerek kaldırılmış. Dünyada da kimi ülke "koltuk partiye aittir, geçiş yaparsan düşer" diyor, kimi ülke "seçmen bir sonraki sandıkta hesabını sorar" diyerek işi seçmene bırakıyor. Kimi yerde de halk imza toplayıp beğendiği ya da beğenmediği temsilciyi görevden çağırabiliyor.
*
Ama işin kağıt üzerindeki maddeleri bir yana, sokaktaki insanın baktığı yer çok net: Siyasette vefa ve sözünün eri olmak. Seçim meydanında başka türlü konuşup, o oylarla koltuğa oturduktan sonra yön değiştirmek, vatandaşın gözünde "emanete sahip çıkmamak" gibi görülüyor. "Hizmet için geçtim" diyen de oluyor, "şartlar bunu gerektirdi" diyen de. Lakin halk, "Hizmet lazımsa bunu kendi partinde, kendi sözünün arkasında durarak da yapabilirdin" diye soruyor.
*
Demokrasi dediğin şey, sadece beş yılda bir sandığa gidip oy atmakla bitmiyor. Sandıktan çıkan sonucun, seçim bittikten sonraki günlerde masa başında ya da kulislerde eritilmemesi gerekiyor. Temsilci koltuğa oturduğunda "artık herkesin başkanıyım" diyebilir, demeli de; ama seçmeni sandığa götüren o temel iradeyi yok saymak, siyasete olan inancı kemirir.

Eninde sonunda son sözü yine halk söyler, sandık söyler. Ama o sandığa giderken insanın içine sinmesi, oyu verirken kendini kandırılmış hissetmemesi lazım. Çünkü siyaset kurumu, ancak seçmenin iradesine saygı duyduğu sürece ayakta durur; o irade eğilip büküldükçe, kaybeden sadece bir parti değil, tüm şehrin güveni olur.

Yorum Yazın

Yazarın Diğer Yazıları