Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), küresel iklim krizine çözüm üretme iddiası taşırken, zirvenin sponsorluk ve destekçi listeleri doğa mücadelesi ile sermayenin ekolojik tahribatı arasındaki derin çelişkiyi gözler önüne sermiştir.

Resmî internet sitesinde "sponsor", "iklim destekçisi" ve "sağlayıcı" başlıkları altında sıralanan Cengiz Holding, Limak Holding, IC Holding, Rönesans Holding, Kalyon Holding ve Sinpaş Holding gibi sermaye grupları; yıllardır ülkenin dört bir yanında madenler, taş ocakları, kömürlü termik santraller ve doğayı tahrip eden inşaat projeleriyle yürütülen çevre direnişlerinin doğrudan muhatabıdır. Yeşil Doğa Koruma Derneği olarak, davetli olmamıza rağmen bu zirveye katılmadık; doğayı ranta kurban eden şirketlerin "iklim destekçisi" sıfatıyla aklandığı bu ikiyüzlülüğe ortak olmadık ve olmayacağız!

Akbelen’den İkizdere ve Cerattepe’ye Uzanan Tahribat Sicili

COP31’in vitrininde yer alan bu holdinglerin çevre karnesi, Muğla’dan Artvin’e, Rize’den İstanbul’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada yerel halkın yaşam alanlarına yönelik yıkıcı müdahalelerle doludur:

• Akbelen Ormanı ve Fosil Yakıt Israrı: Zirvenin resmî listesinde "iklim destekçisi" olarak öne çıkan Limak Holding ve IC Holding (IC İçtaş Enerji), Muğla’nın Milas ilçesindeki Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerine kömür sağlamak amacıyla Akbelen Ormanı’nda yürütülen madencilik faaliyetlerinin arkasındaki ortaklık yapısını oluşturmaktadır. İkizköylülerin ve yaşam savunucularının yıllardır sürdürdüğü onurlu direniş; yalnızca kesilen ağaçlara değil, yok edilen zeytinliklere, tarım alanlarına, su kaynaklarına ve köylülerin elinden alınan geleceğe karşı verilmektedir. Fosil yakıt uğruna orman ekosistemlerini katleden şirketlerin küresel iklim zirvesinde destekçi koltuğunda oturması asla kabul edilemez.

• İkizdere ve Cerattepe Direnişleri: Zirvenin ana sponsorlarından Cengiz Holding’in ekolojik sicili, Karadeniz’deki doğa mücadelelerinin merkezindedir. Rize’nin İkizdere ilçesindeki İşkencedere Vadisi’nde ve Cevizlik bölgesinde açılan taş ocakları, bölgenin su kaynaklarını ve doğal dokusunu geri dönülmez biçimde tahrip etmiştir. Benzer şekilde Artvin Cerattepe’de Eti Bakır eliyle yürütülen madencilik faaliyetleri, bölge halkının yıllar süren direnişi ve hukuk mücadelesiyle gündeme gelmiştir. Rize İdare Mahkemesi’nin 11 Temmuz 2024 tarihinde Cerattepe’deki kırma-eleme tesisi ve teleferik hattı projesine verilen "ÇED olumlu" kararını iptal etmesi, yargı kararlarıyla da tescillenen çevresel yıkımı açıkça ortaya koymuştur.

İnşaat Rantı ve "Yeşil Enerji" Maskesi Altındaki Kıyım

Türkiye’yi büyük ölçekli altyapı ve yapılaşma projeleriyle şantiye alanına çeviren Rönesans Holding, Sinpaş Holding ve Kalyon Holding gibi grupların varlığı da zirvenin meşruiyetini ortadan kaldırmıştır. Hazine arazilerinin, tarım topraklarının ve hayvancılığın can damarı olan meraların betona dönüştürüldüğü projelerde doğa tahribatı sadece fosil yakıtlarla sınırlı kalmamakta; "yenilenebilir enerji" adı altında yürütülen yatırımlar dahi ciddi ekolojik kıyımlara yol açmaktadır.

Kalyon Holding’in İstanbul Arnavutköy’deki inşaat çalışmaları sırasında ormanlık alanlara izinsiz şekilde döktüğü hafriyatlarla yüzlerce ağacı kesmesi ve koca bir orman ekosistemini atık dağlarının altına gömmesi hafızalardaki yerini korumaktadır. Aynı şirketin Ordu, Tokat ve Sivas’ta planladığı 33 türbinlik rüzgâr enerji santrali (RES) projesinin ÇED süreçlerinde, türbinlerin doğrudan orman, mera ve yayla alanları üzerine kurgulandığı görülmüştür. Habitat kaybı, su kirliliği ve yangın riski uyarılarına rağmen ilerletilen bu projeler ile Ergene Havzası’nda tarım, orman ve yeraltı suyu besleme alanlarına verilen inşaat onayları, kâr odaklı yatırımların hassas ekosistemleri nasıl hedef aldığını kanıtlamaktadır.

Bu İkiyüzlülüğe Ortak Olmadık, Olmayacağız!

COP31’in resmî listelerinde yukarıda adı geçen holdinglerin yanı sıra çimento, finans, enerji, havacılık ve sanayi sektörlerinden onlarca şirket "iklim destekçisi" ve "sağlayıcı" unvanlarıyla boy göstermiştir. Şirketlerin kendi hazırladıkları parlak sürdürülebilirlik raporları sahadaki yıkımı gizleyememektedir. İklim politikalarının samimiyeti kâğıt üzerindeki hedeflerle değil, doğanın ne ölçüde korunduğuyla ölçülür.

Karadeniz’in vadilerinden Ege’nin zeytinliklerine kadar memleketin dört bir yanında yaşam alanlarını tahrip eden, havayı ve suyu kirleten sermaye gruplarının, kongre salonlarındaki sponsor panolarıyla kendilerini "iklim kahramanı" olarak sunmasına sessiz kalmadık, kalmayacağız.

Yeşil Doğa Koruma Derneği olarak kamuoyuna bir kez daha ilan ediyoruz: Davetli olmamıza rağmen COP31’e katılmayarak bu tiyatroyu boykot ettik; doğa katliamlarının üzerini örten bu "yeşil aklama" (greenwashing) organizasyonuna ortak olmadık, olmayacağız. Bizim yerimiz lüks kongre salonları değil; Akbelen’de, İkizdere’de, Cerattepe’de ve ülkenin dört bir yanında toprağını, suyunu ve ormanını savunan yurttaşların yanıdır.
Yeşil Doğa Koruma Derneği Yönetim Kurulu Adına Başkan Hüseyin OKUMUŞ